អាស៊ីសេរី៖ ច្បាប់”អស្សាមិករណ៍”

សង្គមស៊ីវិលនិងពលរដ្ឋមួយចំនួនកំពុងព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពី សេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីមួយដែលសំដៅដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិ កម្មសិទ្ធិឯកជន និងដកហូតសិទ្ធិកាន់កាប់ទាំងឡាយណាលើអចលនទ្រព្យ ដើម្បីយកទៅបម្រើជាសម្បត្តិសាធារណៈវិញ។

យ៉ាងហោចណាស់មានអ្នករងគ្រោះដោយសារវិបត្តិដីធ្លី សិស្ស និស្សិត មន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិល ជាង២០០នាក់ នៅថ្ងៃពុធនេះបានជួបជុំគ្នានៅក្រុងភ្នំពេញ និយាយពីសេចក្តីព្រាងច្បាប់ អស្សាមិករណ៍ ដែលជាសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីមួយទៀតហើយ ស្តីពីការដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិ កម្មសិទ្ធិឯកជន និងដកហូតសិទ្ធិកាន់កាប់ទាំងឡាយណាលើអចលនទ្រព្យ ដើម្បីយកទៅបម្រើជាសម្បត្តិសាធារណៈវិញ។

មន្រ្តីនៃអង្គការអប់រំច្បាប់សម្រាប់សហគមន៍ អ្នកស្រី គង់ បុប្ជា ពន្យល់ថា ច្បាប់អស្សាមិករណ៍គឺជាច្បាប់ដកហូតកម្មសិទ្ធិឯកជននិងសាធារណៈ រួមមានដី សំណង់ និងដំណាំដាំដុះ សម្រាប់បម្រើការស្ថាបនា ស្តារ និងពង្រីកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ រូបវន្តសាធារណៈ និងផលប្រយោជន៍ជាតិ ព្រមទាំងផ្តល់នូវសំណងជាមុនសមរម្យនិងយុត្តិធម៌។

អ្នកស្រីថា កិច្ចប្រជុំនៅថ្ងៃទី៩ ធ្នូនេះ មានបំណងប្រមូលមតិនានាក្នុងកិច្ចប្រជុំដើម្បីស្នើសុំទៅសភាជាតិ ឲ្យពិចារណាលម្អិតមុនការពិភាក្សាសេចក្តីព្រាងច្បាប់ អស្សាមិករណ៍ ដែលរដ្ឋសភានឹងលើកមកជជែកនាពេលឆាប់ៗ នៅមុនឆ្នាំ២០១០ ខាងមុខនេះ។

អ្នកស្រី គង់ បុប្ជា បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «ច្បាប់នេះគឺមានគោលដៅ ក្នុងការដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនតែម្ដង ទោះបីអ្នកហ្នឹងមានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិក៏ដោយ ប៉ុន្តែក្នុងគោលបំណងរបស់គេគឺផលប្រយោជន៍របស់ជាតិ និងផលប្រយោជន៍សាធារណៈ»។

ប្រជាសហគមន៍ដែលបានរងគ្រោះនិងកំពុងប្រឈមមុខនឹងការបណ្តេញចេញ ពីផ្ទះសម្បែង ដីធ្លី បានផ្តល់មតិ និងបង្ហាញពីផលប៉ះពាល់ និងភាពរងគ្រោះនៃសំណងមិនសមរម្យមុនមានសេចក្តីព្រាងច្បាប់ អស្សមិករណ៍ ថ្មីនោះ ៖ «តើអ្វីទៅជាផលប្រយោជន៍សាធារណៈ ហើយនិងផលប្រយោជន៍ជាតិ? តើគណៈកម្មការអស្សាមិករណ៍ហ្នឹងគាត់មានឯករាជ្យយ៉ាងណាចំពោះការវាយ តម្លៃ? ហើយច្បាប់អស្សាមិករណ៍នេះ ថាតើធ្វើម៉េចដើម្បីធានាកម្មសិទ្ធិរបស់បងប្អូនក្នុងការដកហូត ហ្នឹងឲ្យបានស្រប ឬក៏ផ្ដល់ជាប្រយោជន៍របៀបម៉េចដល់យើងទាំងអស់គ្នា?»។

ក្រោយពីការជជែកអំពីច្បាប់អស្សាមិករណ៍នោះ ក្រុមសង្គមស៊ីវិលបានរកឃើញនូវចំណុចវិជ្ជមាននៃច្បាប់នោះ ដូចជាកំណត់ជាក់លាក់ពីការដកហូតកម្មសិទ្ធិឯកជនដើម្បីបម្រើផល ប្រយោជន៍សាធារណៈនិងផលប្រយោជន៍ជាតិ, ធ្វើការទូទាត់សំណងជាមុនដោយសមរម្យនិងយុត្តិធម៌ទៅនឹងការដកហូត, មានកំណត់គណៈកម្មការឬភ្នាក់ងារឯករាជក្នុងការវាយតម្លៃដីតាម ទីផ្សារ, ផ្តល់អាទិភាពលក់ជូនដល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុនិងម្ចាស់កម្មសិទ្ធិវិញ តាមអត្រាតម្លៃដើមនៃការទូទាត់សំណង, រដ្ឋត្រូវទិញយកចំណែកនៃអចលនវត្ថុដែលនៅសេសសល់ពីការធ្វើ អស្សាមិករណ៍ ដោយតម្លៃសមរម្យនិងយុត្តិធម៌។

សេចក្តីព្រាងច្បាប់អស្សាមិករណ៍មាន ៨ជំពូក ចែកចេញជា ៣៩មាត្រា ដែលនឹងត្រូវសភាជាតិលើកយកមកពិភាក្សាក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ នេះបើតាមការអះអាងពីអ្នកតំណាងរាស្ត្រ។

ថ្វីបើមាត្រាជាច្រើនត្រូវបានចងក្រងរួចជាស្រេចហើយ ដែលហាក់ដូចជាមានភាពល្អិតល្អន់មុននឹង ដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់ពលរដ្ឋមកបម្រើជាសម្បត្តិសាធារណៈវិញ គឺធ្វើឡើងដោយមានការបង្កើតគណៈកម្មការឯករាជ និងការចុះវាយតម្លៃដោយយុត្តិធម៌ សមស្របតាមទីផ្សារក៏ដោយចុះ ដូចជាមាត្រាទី១១ និងទី២២ ក៏ប៉ុន្តែការព្រួយបារម្ភរបស់មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលនិងពលរដ្ឋអ្នក ធ្លាប់រងគ្រោះនៅតែមិនទុកចិត្តឡើយ។

ក្រុមអ្នករងគ្រោះដោយសារវិបត្តិដីធ្លីកន្លងមកបានបញ្ជាក់ថា ទ្រព្យសម្បតិ្តដីធ្លីរបស់ខ្លួនពិតប្រាកដកន្លងមកត្រូវគេដកហូតយក ដោយស្រស់ៗ និងបណ្តេញម្ចាស់ទ្រព្យដោយគ្មានសំណងសមរម្យ និងគ្មានការគោរពសិទ្ធិមនុស្សដូចការអះអាងនោះឡើយ៕