« ចត្តាឡីស័ក » ហ្នឹងស្អីគេ?

មានពេលមួយនោះខ្ញុំទៅដើរលេងនៅស្ទឹងត្រែង ហើយឈៀងចូលស្រុកលាវ។ នៅពេលនោះដូចជាចំពេលផ្ដាសាយ H1N1 កំពុងតែរាតត្បាត។ ដូច្នេះក៏មានភ្នាក់ងារសុខាភិបាលគេចុះធ្វើការបង្ការ។ កន្លែងមួយនោះ គេសរសេរស្អីខ្លះមិនដឹងទេ តែចាប់អារម្មណ៍ជាងគេគឺពាក្យ « ចត្តាឡីស័ក »។

ក្រោយមកទៀតឃើញពាក្យនេះកាន់តែញឹកញាប់ឡើងៗ។

គេប្រើពាក្យនេះ ជានាម ដូចជា

- ក្រុមចត្តាឡីស័ក
- តំបន់ផ្ទុះផ្ដាសាយបក្សី៥គម^២ ត្រូវបានធ្វើចត្តាឡីស័ក

ពាក្យហ្នឹងស្អីគេ? មានន័យថាម៉េច?

ពាក្យនេះមិនមានក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរឆ្នាំទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០ទេ តែក៏មិនមែនមានន័យថាជាពាក្យខុសដែរ។ ប្រហែលមានក្នុងវចនានុក្រមថ្មីដែលនឹងបោះពុម្ពក្នុងពេលខាងមុខនេះ។

ពាក្យនេះបើខ្ញុំតាមដានទៅ ឃើញថា គេប្រើស្មើនឹងពាក្យ En : Quarantine ; Fr : Quarantaine.

ចត្តាឡីស័ក =En : Quarantine = Fr. Quarantaine

ពាក្យ Quarantine នេះយើងប្រហែលធ្លាប់ឃើញញឹកញាប់ជាងគេពេលប្រើ Antivirus របស់កុំព្យូទ័ររបស់យើងចាប់បានមេរោគមួយ។ ពេលនោះវាសួរយើងថា Quarantine រឺ លុបចោល ?

និយមន័យរបស់ពាក្យ Quarantine អង់គ្លេស

ពាក្យមានកំនើតមកពីពាក្យឡាតាំង quadraginta ដែលមានន័យថា សែសិប។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេសគេប្រើសំដៅលើន័យពីរ

1) ទីរហោឋានដែលព្រះយេស៊ូបបានតមអាហាររយៈពេល៤០ថ្ងៃ។
2) រយៈពេល៤០ថ្ងៃដែលគេអនុញ្ញាតអោយស្រីម៉េម៉ាយប្ដីស្លាប់ស្នាក់នៅលើផ្ទះបានក្នុងករណីស្ត្រីនោះមិនបានទទួលមរតកផ្ទះនេះពីប្ដី

ក្រោយមកទៀតន័យរបស់ពាក្យនេះប្រែប្រួលយកន័យថ្មីវិញ

1)      មធ្យោបាយបង្ការការរីករាលដាលនៃជំងឺឆ្លងដោយដាក់តំបន់មួយអោយនៅដាច់ពីគេ
2)      កន្លែងដែលយកមនុស្សម្នាក់ទៅដាក់ដោយសារមានជំងឺឆ្លង
3)      រយៈពេលដែលគេដាក់មនុស្សម្នាក់អោយនៅដាច់ពីគេដើម្បីតាមដានមើលថាមានជំងឺឆ្លងរឺអត់
4)      (ព័ត៌មានវិទ្យា) កន្លែងផ្ទុកឯកសារអេឡិចត្រូនិចមួយបន្ទាប់ពីសង្ស័យមានមេរោគ
5)      ការឃាត់នាវាមួយមិនអោយចូលផែដោយសង្ស័យថាមានជំងឺឆ្លង

ន័យរបស់ពាក្យ ចត្តាឡីស័ក ក្នុងភាសាខ្មែរ

ចត្តាឡីស័កនេះ ខ្ញុំពិនិត្យឃើញគេប្រើក្នុងវចនានុក្រមបារាំងខ្មែររបស់លោកតិប យក់និងថាវ គន្ធ ពេលបកប្រែពាក្យ Quarantaine របស់បារាំង

Quarantaine :
1)      ចត្តាឡីសកៈ (មានន័យថា សែសិប)
2)      រយៈពេលកាក់នាវាមួយទុកពេលសង្ស័យថាមានរោគឆ្លង
3)      …។ល។

បើខ្ញុំពិនិត្យក្នុងវចនានុក្រមបាលី ខ្ញុំឃើញពាក្យ ចត្តាឡីសតិ ដែលមានន័យថា សែសិប។

ដូច្នេះខ្ញុំសន្និដ្ឋានថា ពាក្យចត្តាឡីស័ក នេះច្បាស់ជាមានន័យថា សែសិប ឬ សែសិបថ្ងៃ។

ចត្តាឡីស័ក = សែសិប

ដូច្នេះយើងសន្និដ្ឋានបានថា ពាក្យចត្តាឡីស័កដែលខ្មែរប្រើនេះមានន័យដូចនឹងន័យចាស់របស់ពាក្យ Quarantine ដែរ គឺមានន័យថា សែសិបដូចគ្នា។ តែពាក្យចត្តាឡីស័ក នេះមិនមានន័យស្មើនឹងន័យថ្មីរបស់ពាក្យ Quarantine ដែលយើងនិយាយសំដៅទៅនោះទេ។ ដូច្នេះ